Kościół św. Jana Chrzciciela w Siewierzu to kamienna, romańska budowla o formie rotundy. Świątynia wyróżnia się zachowanymi fragmentami polichromii romańskiej w apsydzie oraz surową sylwetką wynikaną z wąskich okien i małych drzwi, które wskazują na obronny charakter obiektu.
Jaka jest historia kościoła?
Świątynię wzniesiono prawdopodobnie w 1144 lub 1164 z fundacji Piotra Włostowica. Ze względu na styl i konstrukcję budowli datuje się ją na XII wiek. W 1233 roku w kościele odbył się synod biskupów polskich, który miał miejsce 6 lipca tego roku.
Pierwotnie gród siewierski skupiał się wokół kościoła; po najazdach mongolskich ośrodek osadniczy przeniesiono w rejon dzisiejszego zamku biskupiego. W nieznanym czasie świątynia ucierpiała w pożarze, co doprowadziło do zawalenia sklepienia i osłabienia murów. Do 1639 roku budynek stał w uszkodzonym stanie, wtedy to nieznany fundator zabezpieczył mury przyporami, przykrył dachem i zastąpił pierwotne sklepienie płaskim sufitem oraz dobudował kruchtę.
Jak wygląda budowla i jakie ma wymiary?
Świątynia ma wymiary 6 × 9 m, a wysokość od podłogi do szczytu dachu wynosi 13,2 metra. Wejście prowadzi przez uskokowy portal zamknięty półkoliście z prostokątnym otworem. Okna przypominają strzelnice — ich szerokość wynosi 15 cm, a wysokość w świetle 145 cm, co wraz z jednym, małym wejściem sugeruje możliwość pełnienia funkcji obronnej dla ludności pobliskiego drewnianego grodu.
Jakie są ślady polichromii i jakie prace konserwatorskie przeprowadzono?
W półkolistej apsydzie zachowały się fragmenty dwuwarstwowej polichromii romańskiej z XII wieku ze scenami figuralnymi, między innymi przedstawieniem Maiestas Domini i postaciami świętych, które Zygmunt Świechowski określił jako orantów. Ślady malowideł widoczne są także na zewnętrznej północnej ścianie. Na zachodniej części budynku dostrzegalne są pozostałości empory.
W XX wieku podjęto prace przywracające starszy wygląd budowli: w latach 50. XX wieku usunięto przypory, pokryto dach gontem i przywrócono sklepieniu dawny charakter. W 1993 roku przeprowadzono remont dachu, układając poszycie z podwójnych gontów. Funkcja świątyni zmieniała się w czasie — do XV wieku pełniła rolę kościoła parafialnego, później stała się filialna, a obecnie służy jako kaplica cmentarna.
Kościół wpisuje się w krąg najstarszych zabytków architektury romańskiej w Polsce i zachowuje cechy typowe dla obiektów obronnych z okresu średniowiecza.
Informacje praktyczne
- Adres: Sciegna 1, 42-470 Siewierz — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn, sob 6:00–22:00, wt–cz 7:00–22:00, pt 5:00–22:00
- Telefon: +48326741151
- Strona internetowa: parafiasiewierz.wiara.org.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (81 opinii)
