4 września 2026 roku zaczęły obowiązywać przepisy wprowadzające zasady skierowane przede wszystkim do osób rozpoczynających samodzielne prowadzenie pojazdów. Najważniejsze zmiany to wprowadzenie okresu próbnego, bezwzględny zakaz spożywania alkoholu w trakcie jego trwania oraz nowe reguły dotyczące prowadzenia przez osoby, które zdobyły uprawnienia przed ukończeniem 18. roku życia. Przepisy modyfikują także system punktów karnych i zaostrzają konsekwencje za prowadzenie pojazdu pomimo czasowego zatrzymania prawa jazdy.
Jak działa okres próbny dla początkujących kierowców?
Okresem próbnym objęta jest osoba, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B. Jeśli prawo jazdy zostało wydane po ukończeniu 17. roku życia, okres próbny trwa 3 lata. W przypadku uzyskania uprawnień w wieku 18 lat okres próbny wynosi 2 lata. W obu sytuacjach okres nie może być dłuższy niż do ukończenia 20. roku życia.
Jakie ograniczenia obowiązują w okresie próbnym?
W czasie okresu próbnego kierujący nie może prowadzić pojazdu po spożyciu alkoholu — obowiązuje zasada 0‰. Zakaz obejmuje również środki działające w sposób podobny do alkoholu. System punktów karnych dla początkujących zmienia konsekwencje za ich kumulację w krótkim czasie.
- Przekroczenie 12 punktów skutkuje obowiązkiem udziału w praktycznym szkoleniu dotyczącym zagrożeń w ruchu drogowym; szkolenie musi się odbyć w ciągu roku i nie powoduje redukcji punktów.
- Przekroczenie 20 punktów w pierwszym roku od uzyskania prawa jazdy powoduje cofnięcie uprawnień przez starostę.
Okres próbny może zostać przedłużony o dodatkowe 2 lata w przypadku popełnienia określonych wykroczeń potwierdzonych prawomocnym rozstrzygnięciem. Do wykroczeń tych należą m.in. spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu, prowadzenie pojazdu po alkoholu, nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu oraz nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu.
Jakie zasady dotyczą kierowców przed ukończeniem 18. roku życia?
Prawo jazdy kategorii B uzyskane przed 18. rokiem życia obowiązuje tylko na terytorium Polski do momentu ukończenia pełnoletności. Przez pierwsze pół roku po uzyskaniu uprawnień, lecz nie dłużej niż do osiągnięcia 18. roku życia, młody kierowca może prowadzić pojazd wyłącznie w obecności doświadczonego kierowcy. Towarzysząca osoba musi spełniać konkretne warunki.
- mieć ukończone co najmniej 25 lat;
- posiadać prawo jazdy kategorii B od co najmniej 5 lat;
- siedzieć na przednim fotelu obok kierowcy;
- być trzeźwa;
- nie mieć orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów w ciągu minionych 5 lat.
Do czasu osiągnięcia pełnoletności młody kierowca nie może wykonywać przewozu osób jako taksówkarz ani zajmować się okazjonalnym przewozem osób lub transportem towarów.
Co grozi za prowadzenie pojazdu mimo zatrzymania prawa jazdy?
Zmieniono też przepisy odnoszące się do wszystkich kierujących. Jeżeli kierowca prowadzi pojazd pomimo decyzji o czasowym zatrzymaniu prawa jazdy, starosta cofa uprawnienia do kierowania na okres 5 lat. Po upływie tego czasu konieczne będzie ponowne uzyskanie prawa jazdy.
Praktyczne wskazania dla młodych kierowców i opiekunów
Nowe regulacje stawiają nacisk na ograniczenie ryzyka w początkowym okresie samodzielnej jazdy. Okres próbny oraz obowiązek towarzyszenia przez doświadczonego kierowcę mają wydłużyć nadzór nad osobami najmniej doświadczonymi. Szkolenie wymagane po przekroczeniu limitu punktów ma służyć podniesieniu świadomości zagrożeń a cofnięcie uprawnień za prowadzenie po zatrzymaniu dokumentu ma charakter sankcyjny.
Po upływie pięciu lat od cofnięcia uprawnień konieczne będzie ponowne zdanie wymaganych egzaminów.
