Piątek, 14 sierpnia Imieniny: Alfred, Euzebiusz, Maksymilian
Pyrzowice
Teraz Piątek, 14 sierpnia 2026
Ilustracja poglądowa do artykułu „Stanisław Beszczyński"
Osobowości

Stanisław Beszczyński — działacz niepodległościowy i sportowy

Redakcja pyrzowiceekspres.pl • 3 min czytania

Stanisław Beszczyński (16 lipca 1891–7 marca 1947) był polskim działaczem niepodległościowym, sportowym i dyplomatą. Znany był także jako powstaniec śląski oraz właściciel kawiarni w Katowicach.

Dane podstawowe
Urodzenie16 lipca 1891, Ostrzeszów
Śmierć7 marca 1947, Katowice
Zawód / roledziałacz niepodległościowy, sportowy, dyplomata, powstaniec śląski
Działalność i stanowiska
Organizacje sportoweTG "Sokół" II Katowice; Polski Związek Motocyklowy; Śląski Okręgowy Związek Atletyczny
Inne funkcjeprezes Śląskiego Towarzystwa Łowieckiego; prezes Polskiego Związku Zrzeszeń Gospodarczych; konsul honorowy Królestwa Węgier
Własnośćdom i kawiarnia przy Warszawskiej 5 w Katowicach (1929–1947)

Stanisław Beszczyński działał w środowiskach niepodległościowych i sportowych na Górnym Śląsku. Brał udział w powstaniach śląskich i pełnił funkcje organizacyjne w kilku związkach sportowych oraz gospodarczym życiu Katowic. W okresie międzywojennym był również konsulem honorowym Królestwa Węgier.

Jak wyglądały początki i rodzina?

Urodził się w Ostrzeszowie jako syn Stanisława Beszczyńskiego (1855–1927), działacza narodowego i współzałożyciela Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Katowicach. Jego ojciec działał także w cechu zegarmistrzów i współorganizował powstanie Śląskiej Izby Rzemieślniczej w 1922 roku. Rodzinne związki z Katowicami wpłynęły na późniejszą aktywność społeczną i gospodarczą Beszczyńskiego.

Jakie funkcje pełnił w organizacjach sportowych i gospodarczych?

Był działaczem TG „Sokół” II Katowice i zasiadał na stanowiskach kierowniczych w związkach sportowych. Pełnił funkcję prezesa Polskiego Związku Motocyklowego oraz Śląskiego Okręgowego Związku Atletycznego. Opracował regulamin i był pionierem sześcioboju ciężkoatletycznego. W pierwszej połowie lat trzydziestych stał na czele Śląskiego Towarzystwa Łowieckiego.

W sferze gospodarczej kierował Polskim Związkiem Zrzeszeń Gospodarczych. Reprezentował tę organizację w Radzie Przybocznej Izby Handlowej, a po przekształceniu w Izbę Przemysłowo-Handlową działał w jej Sekcji Handlowej.

Co wydarzyło się w sprawie sądowej i podczas wojny?

W 1936 roku postawiono mu zarzut udzielenia korzyści majątkowej. Razem z Lucjanem Sikorskim i Antonim Balcerem stanął przed sądem. Sąd pierwszej instancji uniewinnił oskarżonych z powodu braku dowodów. Prokurator złożył apelację, a w marcu 1938 sąd apelacyjny uznał winę oskarżonych. Odwołanie do Sądu Najwyższego nie zostało rozpatrzone z powodu wybuchu wojny.

Krótko po wkroczeniu Niemców Beszczyński został aresztowany i więziony w Mysłowicach oraz w Krakowie. Jego kawiarnia w Katowicach działała jednak dalej pod zarządem żony. Po zakończeniu działań wojennych w 1945 roku odzyskał lokal i przemianował go na kawiarnię "Lotos".

Jaką rolę miał konsulat i własność kamienicy?

Beszczyński pełnił funkcję konsula honorowego Królestwa Węgier w Katowicach. Konsulat początkowo mieścił się przy ulicy A. Mickiewicza 14, a później przeniesiono go do budynku przy Warszawskiej 5, który Beszczyński posiadał od 1929 roku. W tym budynku działała kawiarnia, najpierw znana pod nazwą prowadzoną przez poprzedniego właściciela, a po wojnie jako "Lotos".

Podsumowanie

  • Urodzony 16 lipca 1891 w Ostrzeszowie; zmarł 7 marca 1947 w Katowicach.
  • Angażował się w działalność niepodległościową i brał udział w powstaniach śląskich.
  • Pełnił funkcje w organizacjach sportowych — m.in. prezes Polskiego Związku Motocyklowego.
  • Był konsulem honorowym Królestwa Węgier; konsulat przeniesiono do jego kamienicy przy Warszawskiej 5.
  • W czasie II wojny światowej aresztowany; kawiarnia prowadzona przez żonę, po 1945 r. nazwano ją "Lotos".

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Stanisław Beszczyński?
Urodził się 16 lipca 1891 roku w Ostrzeszowie.
Jakie organizacje sportowe reprezentował Beszczyński?
Był działaczem TG „Sokół” II Katowice, prezesem Polskiego Związku Motocyklowego oraz Śląskiego Okręgowego Związku Atletycznego.
Co stało się z jego kawiarnią podczas II wojny światowej?
Po jego aresztowaniu kawiarnia dalej działała i była prowadzona przez żonę; po wojnie lokal odzyskał i nazwał go "Lotos".

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Czytaj również