środa, 12 sierpnia Imieniny: Lech, Euzebia, Klara
Pyrzowice
Teraz środa, 12 sierpnia 2026
Osobowości

Janusz Arabski — językoznawca i wykładowca uniwersytecki

Redakcja pyrzowiceekspres.pl • 3 min czytania

Ilustracja poglądowa do artykułu „Janusz Arabski"

Janusz Arabski (24 czerwca 1939–15 września 2015) był polskim językoznawcą, długo związanym z Uniwersytetem Śląskim i z Wyższą Szkołą Zarządzania Marketingowego i Języków Obcych w Katowicach. Był także członkiem Komitetu Językoznawstwa Polskiej Akademii Nauk.

Dane
Imię i nazwiskoJanusz Arabski
Urodzenie24 czerwca 1939, Siewierz
Śmierć15 września 2015
Zawódjęzykoznawca, pracownik naukowy
Edukacja i stanowiska
StudiaFilologia angielska, Uniwersytet Warszawski; stypendium UCLA (BA)
PracodawcyUniwersytet Śląski; UAM Poznań; Wyższa Szkoła w Katowicach; Akademia Vistula
Członkostwa
OrganizacjeKomitet Językoznawstwa PAN; Polski Towarzystwo Neofilologiczne; ISAPL (prezydent)

Janusz Arabski urodził się w Siewierzu i wychowywał się w miejscowej leśniczówce. Po studiach na Uniwersytecie Warszawskim odbył stypendium w UCLA, a następnie pracował naukowo na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu i w Katowicach.

Życiorys i wykształcenie

W młodości mieszkał i uczył się w Siewierzu k. Będzina. Studiował filologię angielską na Uniwersytecie Warszawskim. W 1964 roku otrzymał stypendium Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles, po którym uzyskał dyplom Bachelor of Arts. Rok później zdobył tytuł magistra na Uniwersytecie Warszawskim.

Po studiach podjął zatrudnienie na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. W Poznaniu współuczestniczył w tworzeniu kierunku anglistyka, co ukształtowało jego dalsze zainteresowania dydaktyczne i badawcze.

Kariera naukowa i zainteresowania badawcze

W 1971 roku obronił doktorat na podstawie pracy „Infinitival Constructions in English and Polish”. W 1978 roku uzyskał habilitację na podstawie rozprawy „Errors as Indications of the Development of Interlanguage”. W 1989 roku otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych.

W 1973 roku przeniósł się na Uniwersytet Śląski w Katowicach, gdzie objął etat i stanowisko dyrektora Katedry Nauczania Języka Obcego. W latach 1981–1987 pełnił funkcję prodziekana ds. kształcenia. Od 1985 do 2008 roku kierował Instytutem Filologii Obcych.

Jego główne obszary badań obejmowały psycholingwistykę, glottodydaktykę, leksykografię, wymowę amerykańską oraz studia kontrastywne. W dorobku naukowym wypromował 21 doktoratów i recenzował liczne prace habilitacyjne oraz doktorskie.

Działalność organizacyjna i dydaktyczna

Arabski zorganizował Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Sosnowcu i kierował nim w latach 1990–1998. Był konsultantem naukowym w podobnych kolegiach w Jastrzębiu-Zdroju oraz w Częstochowie. Współtworzył Wyższą Szkołę Zarządzania Marketingowego i Języków Obcych w Katowicach.

W Wyższej Szkole Zarządzania Marketingowego i Języków Obcych piastował stanowisko prorektora w latach 1994–2005 i pozostawał tam zatrudniony do końca życia. Pracował także w Akademii Finansów i Biznesu Vistula w Warszawie.

Członkostwa, nagrody i sprawa współpracy z SB

Był związany z Polskim Towarzystwem Neofilologicznym. Należał do Polskiej Akademii Nauk i pracował w Komitecie Językoznawstwa. Pełnił funkcję prezydenta Międzynarodowego Towarzystwa Psycholingwistyki Stosowanej (ISAPL).

Otrzymał odznaczenia państwowe: Krzyż Kawalerski, Krzyż Oficerski oraz 26 listopada 2004 roku Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.

W oświadczeniu lustracyjnym z 12 marca 2008 roku przyznał się do współpracy z organami bezpieczeństwa państwa w latach 1969–1983. Sąd Apelacyjny w Katowicach uznał, że kontakty Arabskiego z SB miały charakter świadomego zaangażowania jako kontakt służbowy o pseudonimie „Arski”.

Wybrane publikacje

Poniżej kilka tytułów z dorobku naukowego prof. Janusza Arabskiego:

  • Wymowa amerykańska (1987)
  • O przyswajaniu języka drugiego (obcego) (1985)
  • Errors as indications of the development of interlanguage (1979)
  • Praktyczny kurs wymowy angielskiej dla Polaków (2013)
  • Słownik angielskich frazemów akademickich (2009)
  • On foreign language acquisition and effective learning (2007)

Podsumowanie

  • Urodzony 24 czerwca 1939 w Siewierzu; zmarł 15 września 2015.
  • Pracował na Uniwersytecie Śląskim; pełnił funkcje kierownicze w katedrach i instytucie.
  • Wypromował 21 doktoratów i intensywnie działał w obszarze glottodydaktyki oraz psycholingwistyki.
  • Otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski 26 listopada 2004 roku.
  • W 2008 roku przyznał się do współpracy z organami bezpieczeństwa w latach 1969–1983; sąd uznał kontakty za świadome i służbowe.

Najczęstsze pytania

Z jakimi uczelniami związany był Janusz Arabski?
Był związany z Uniwersytetem Śląskim, Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wyższą Szkołą Zarządzania Marketingowego i Języków Obcych w Katowicach oraz z Akademią Finansów i Biznesu Vistula w Warszawie.
Jakie były główne obszary badań prof. Arabskiego?
Zajmował się psycholingwistyką, glottodydaktyką, leksykografią, wymową amerykańską oraz studiami kontrastywnymi i przyswajaniem języka drugiego.
Ile doktoratów wypromował Janusz Arabski?
Wypromował 21 doktoratów.
Czy Janusz Arabski współpracował ze Służbą Bezpieczeństwa?
W oświadczeniu lustracyjnym z 12 marca 2008 roku przyznał się do współpracy w latach 1969–1983. Sąd Apelacyjny w Katowicach uznał, że kontakty miały charakter świadomego zaangażowania jako kontakt służbowy o pseudonimie „Arski”.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Czytaj również