AbradAb — polski raper i producent muzyczny

AbradAb działa w polskim hip-hopie od początku lat 90. i łączy karierę solową z udziałem w projektach zespołowych. Współtworzył Kaliber 44 i od 2002 roku prowadzi własną działalność artystyczną, równocześnie wydając płyty, występując na festiwalach i współpracując z wieloma wykonawcami. Jest także przedsiębiorcą muzycznym i pełni funkcję w Akademii Fonograficznej ZPAV. Wśród jego osiągnięć są liczne nagrody Fryderyka oraz notowania na listach przebojów.

Życiorys i początki

Marcin Marten uczęszczał do X Liceum Ogólnokształcącego w Katowicach. W 1993 roku razem ze starszym bratem Michałem, znanym jako Joka, założył zespół Kaliber 44. Do składu dołączył później Piotr Łuszcz, występujący jako Mag Magik I. W 1995 roku grupa podpisała kontrakt z S.P. Records, a w 1996 ukazał się debiutancki album Księga Tajemnicza. Prolog.

Po nagraniu drugiej płyty W 63 minuty dookoła świata w 1998 roku Magik opuścił zespół. Jeszcze w tym samym roku Marcin i jego brat zagrali w filmie Poniedziałek u boku m.in. Pawła Kukiza i Bolca. Nagrania trzeciego albumu 3:44 doprowadziły do czasowego zawieszenia działalności Kaliber 44, a Marten rozpoczął wtedy karierę solową.

Kariera solowa i najważniejsze płyty

Solo AbradAb zadebiutował singlem „Miasto Jest Nasze” w czerwcu 2002 roku; utwór trafił na pierwsze miejsce listy bestsellerów. Pierwszy album studyjny Czerwony album ukazał się 6 czerwca 2004 roku nakładem S.P. Records; łączył elementy reggae i hip-hopu i dotarł do 14. miejsca listy OLiS.

Druga płyta Emisja spalin została wydana 1 grudnia 2005 roku i osiągnęła 38. miejsce OLiS. Trzeci album Ostatni poziom kontroli ukazał się 3 października 2008 roku; notowania tej płyty spadły do 42. miejsca, gdzie utrzymała się przez dwa tygodnie. Kolejna płyta Abradabing z 4 października 2010 roku została wyprodukowana przez O.S.T.R. i zdobyła nagrodę Fryderyka za najlepszy album hip-hop.

W 2012 roku ukazał się album ExtraVertik, nagrany w całości na żywych instrumentach; jedynym gościem na płycie był Joka. W 2013 roku Kaliber 44 reaktywował działalność koncertową i wystąpił m.in. na Open'er Festival z „żywym zespołem”. W 2016 roku ukazał się Ułamek tarcia, które szybko zajęło pierwsze miejsca listy OLiS. W 2018 Marten wydał album 048, nominowany do Fryderyka za najlepszy album hip-hop; płyta dotarła do 38. miejsca OLiS.

W listopadzie 2020 ukazała się płyta ARKanoid — trio z Rahimem i Kleszczem — która osiągnęła 7. miejsce listy bestsellerów. Pod koniec 2020 AbradAb założył zespół rap rockowy Kashell i jako jego jedyny wokalista wydał 26 listopada 2021 debiutancki album Ka$hell.

Współprace, projekty i wyróżnienia

Marcin Marten współpracował z wieloma wykonawcami z polskiej sceny muzycznej i spoza niej. Na liście artystów, z którymi nagrywał lub występował, znajdują się m.in. O.S.T.R., Kali, Peja, L.U.C., Ania Dąbrowska, Grzegorz Markowski, Grubson, Tede, Krzysztof Zalewski, Ten Typ Mes, Molesta Ewenement, Piotr Banach, Maciej Maleńczuk, Wojciech Waglewski, Voo Voo, Liroy, Czesław Mozil oraz wielu DJ-ów i raperów.

AbradAb brał udział w projektach zbiorowych, takich jak Męskie Granie i kolektyw Baku Baku Skład. Piosenka promująca Męskie Granie — „Wszyscy muzycy to wojownicy” — została wykonana wspólnie z Wojciechem Waglewskim i Maciejem Maleńczukiem. Marten figuruje jako czterokrotny laureat Fryderyka i ma dwanaście nominacji do tej nagrody. Jest też członkiem Akademii Fonograficznej ZPAV i prowadzi własną wytwórnię Inna-My-Twórnia.

W 2011 roku magazyn Machina umieścił go na 17. miejscu listy 30 najlepszych polskich raperów. Rok później serwis Porcys sklasyfikował go na 14. pozycji. AbradAb pozostaje aktywny muzycznie i prowadzi działalność wydawniczą; jest współtwórcą kilku zespołów i właścicielem wytwórni Inna-My-Twórnia.