Wtorek, 1 września Imieniny: Bronisław, Idzi, Remigiusz
Pyrzowice
Teraz Wtorek, 1 września 2026
Halina Cieszkowska
Fot. Unknown authorUnknown author · „Halina Cieszkowska - aktorka. Fotografia portretowa” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.
Osobowości

Halina Cieszkowska — polska aktorka teatralna i filmowa

Redakcja pyrzowiceekspres.pl • 3 min czytania

Halina Cieszkowska była polską aktorką sceniczną i filmową, aktywną przed wojną i po niej. Znana była z występów w licznych teatrach w Polsce oraz z działalności podczas II wojny światowej.

Dane osobowe
Urodzenie2 lutego 1901, Warszawa
Zgon11 lutego 1968, Katowice
Zawódaktorka teatralna i filmowa
MałżeństwoLech Owron-Przyłuski
Kariera
Pierwszy film1924
Główne związki scenicznem.in. Teatr Nowy w Poznaniu, Teatr Narodowy w Warszawie, Teatr Śląski w Katowicach
Okres wojenny
Działalnośćrecytacje i spektakle w Warszawie; członkini Armii Krajowej
Internowanieobóz jeniecki Zeithain

Halina Cieszkowska była aktorką teatralną i filmową, która występowała w zespołach objazdowych i scenach miejskich w Polsce oraz kontynuowała pracę sceniczną po powrocie z zagranicy po II wojnie światowej.

Jak zaczynała karierę sceniczną?

Debiutowała najprawdopodobniej w maju 1918 z zespołem objazdowym Kazimierza Junoszy-Stępowskiego. W sezonie 1918/19 pojawiła się w Teatrze Polskim w Łodzi, a w marcu 1919 po raz pierwszy wystąpiła na scenie warszawskiej w Teatrze Letnim. W kolejnych latach grała w Teatrze Praskim, Teatrze Miejskim w Lublinie oraz w Teatrze Dramatycznym w Warszawie.

W swojej biografii za debiutancką rolę podawała występ w stołecznym Teatrze Maska, gdzie od stycznia 1922 zagrała Julię w Ogrodzie młodości. W międzyczasie występowała też w kabarecie Miraż oraz w teatrach Stańczyk i Komedia.

Gdzie grała przed wybuchem II wojny światowej?

W sezonach 1922/23 i 1923/24 zagrała wiele ról w Teatrze Rozmaitości w Warszawie. W 1925 występowała gościnnie w Teatrze Miejskim w Toruniu, a w sezonie 1925/26 była członkiem Zjednoczonych Teatrów Pomorskich w Bydgoszczy i Toruniu. W październiku 1926 trafiła do Teatru Małego we Lwowie, gdzie pozostała przez dwa sezony.

Od maja 1928 należała do czołówki zespołu Teatru Nowego w Poznaniu, z którym była związana do sezonu 1932/33. W pierwszej połowie sezonu 1933/34 występowała w Teatrze Narodowym w Warszawie. Później grała m.in. w Teatrze Miejskim w Łodzi, Teatrze Aktora i Teatrze Nowym w Kaliszu. Na sezon 1939/40 podpisała umowę z Teatrem im. Wyspiańskiego w Katowicach. Po raz pierwszy na ekranie pojawiła się w 1924 roku.

Jak działała podczas II wojny światowej?

Okres okupacji spędziła w Warszawie, gdzie recytowała w kawiarniach i występowała w teatrach jawnych: Figaro, Maska, Niebieski Motyl, Komedia i Nowości. Należała do Armii Krajowej. Po upadku powstania warszawskiego została wywieziona do obozu jenieckiego w Zeithain.

W obozie brała udział w przedstawieniach organizowanych przez Ziemowita Karpińskiego. Po ucieczce występowała w teatrach żołnierskich — w angielskim teatrze XXX Korpusu 8 Armii oraz w Teatrze Polowym 2 Korpusu Polskiego pod kierunkiem Kazimierza Krukowskiego — najpierw we Włoszech, a później w Wielkiej Brytanii.

Jak wyglądała kariera po powrocie do Polski?

W 1947 wróciła do kraju i w sezonach 1947/48–1948/49 była aktorką Teatru Śląskiego w Katowicach. W latach 1949–1952 występowała w Teatrze Narodowym w Warszawie. Od sezonu 1953/54 do 1956 była związana z Teatrem Wybrzeże w Gdańsku.

Od końca 1956 aż do śmierci ponownie grała w Teatrze Śląskim w Katowicach. Na deskach tego teatru 30 stycznia 1960 obchodziła jubileusz trzydziestopięciolecia pracy artystycznej. Zmarła 11 lutego 1968 w Katowicach.

Jakie były jej więzi rodzinne?

Była córką Stanisława Cieszkowskiego i Heleny z domu Rodziewicz. Była żoną aktora Lecha Owrona-Przyłuskiego.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodziła się Halina Cieszkowska?
Urodziła się 2 lutego 1901 roku w Warszawie.
Czy Halina Cieszkowska brała udział w działalności konspiracyjnej?
Tak. Należała do Armii Krajowej i podczas okupacji występowała w jawnych teatrzykach w Warszawie.
Gdzie przebywała po upadku powstania warszawskiego?
Została wywieziona do obozu jenieckiego w Zeithain, skąd później uciekła i występowała w teatrach żołnierskich we Włoszech i w Wielkiej Brytanii.
W jakich teatrach występowała po powrocie do Polski?
Po powrocie w 1947 roku występowała m.in. w Teatrze Śląskim w Katowicach, Teatrze Narodowym w Warszawie oraz w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Czytaj również