| Dane | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Tadeusz Jan Burke (właściwie Burka) |
| Urodzenie | 27 listopada 1903, Lwów |
| Zgon | 3 stycznia 1983, Katowice |
| Zawód | tancerz, choreograf, pedagog |
| Wykształcenie | gimnazjum; szkoła baletowa przy Teatrze Wielkim we Lwowie |
| Główne miejsca pracy | Opera Lwowska; Teatr Śląski w Katowicach; Opera Śląska w Bytomiu |
| Okres aktywności | 1923–1968 |
| Rodzina | ojciec Franciszek Burke; siostra Janina Burke-Bielecka |
Tadeusz Jan Burke był tancerzem, choreografem i pedagogiem, który związał większość swojej kariery z operą i teatrem na Śląsku.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się we Lwowie 27 listopada 1903 roku. Był synem Franciszka Burke, naczelnika wydziału w Dyrekcji Kolei we Lwowie, oraz Matyldy z domu Stein. Miał siostrę, aktorkę Janinę Burke-Bielecką (1918–1982).
Ukończył gimnazjum oraz szkołę baletową działającą przy Teatrze Wielkim we Lwowie. W latach 1923–1928 występował w zespole baletowym Opery Lwowskiej. Po kierował Szkołą Baletową Stanisława Faliszewskiego przy lwowskiej Operze. Po likwidacji opery pracował dorywczo jako urzędnik pocztowy i prowadził amatorskie zespoły baletowe oraz kursy tańca.
Jak wyglądała jego działalność podczas wojny?
W czasie II wojny światowej pozostał we Lwowie. W latach 1939–1941 był solistą Państwowego Ukraińskiego Teatru Opery i Baletu. Pod okupacją niemiecką pracował fizycznie. Od września 1944 wrócił do pracy jako tancerz-solista w operze ukraińskiej.
Praca w Katowicach i rola w Operze Śląskiej
W sierpniu 1945 przyjechał do Katowic z zespołem Polskiego Teatru Dramatycznego. Na sezon 1945/46 Bronisław Dąbrowski zaangażował go jako choreografa do Teatru Śląskiego; współpracował tam także ze Szkołą Dramatyczną. W Teatrze Śląskim opracował choreografię do spektakli, między innymi do Moja siostra i ja Hemara oraz Jak w bajce Krzemińskiego.
W grudniu 1945 został przyjęty do Opery Katowickiej w Bytomiu jako solista baletu i asystent baletmistrza. Adam Didur powierzył mu organizację zespołu baletowego. Później pełnił funkcję kierownika baletu i choreografa. Pracował w Operze Śląskiej w Bytomiu do 30 listopada 1968, kiedy przeszedł na emeryturę.
Jakie role tańczył i jakie choreografie przygotował?
Na scenie Opery Śląskiej Burke wykonywał różnorodne role. Wśród nich znalazły się między innymi Satyra i Cerbera w Panie Twardowskim Ludomira Różyckiego (1948), Leśny Bożek i Chłopiec w Swantewicie Piotra Perkowskiego (1949), Sułtan w Szeherezadzie Nikołaja Rimskiego-Korsakowa (1955) oraz Doktor Sztalbaum w Dziadku do orzechów Piotra Czajkowskiego (1959). W 1964 występował jako Król Zygmunt Stary w Stańczyku Tadeusza Gryglewskiego.
Opracował choreografię do wielu przedstawień operowych, między innymi do Strasznego dworu Stanisława Moniuszki (1952), Bolesława Śmiałego L. Różyckiego (1957), Balu maskowego G. Verdiego (1958), Traviaty G. Verdiego (1959) oraz Otella G. Verdiego (1964). Jako choreograf współpracował także z teatrami dramatycznymi; przygotowywał układy taneczne między innymi do Domu lalki Ibsena (1955) i Wesela Wyspiańskiego (1964).
Działalność pedagogiczna i zespoły folklorystyczne
W 1952 był choreografem Zespołu Pieśni i Tańca Marynarki Wojennej w Gdyni. W 1957 uzyskał dyplom ukończenia wyższych studiów pedagogicznych w zakresie tańca. Nauczanie prowadził w Średniej Szkole Baletowej prowadzonej przez Tacjannę Wysocką w Sosnowcu, a od 1959 w Średniej Szkole Baletowej w Bytomiu.
Współpracował z Zespołem Pieśni i Tańca "Śląsk". Od 1980 prowadził Zespół Pieśni i Tańca "Opole"; grupa zdobywała nagrody podczas występów w kraju i za granicą, między innymi w Holandii. Zmarł 3 stycznia 1983 w Katowicach.
